Strip pressing

Strip Pressing predstavlja specijalno izdanje Pressinga, akademskog lista PRESSING koji izlazi od 1991. godina u izadnju niškog Studentsko Informativno Izdavačkog centra. Pressing u podnaslovu slovi za Akademski list, ali je mnogo više od toga, jer su za njega o velikom broju tema pisali mnogi poznati književnici, novinari i uopšte kulturni poslenici, poput Zorana Ćirića, Velibora Petkovića, Kokana Mladenovića, Nebojše Ozimića, Saše Stojanovića, Aleksandra Blagojevića...

Prvi broj Strip Pressinga ugledao je svetlost dana početkom leta 2001. godine, donoseći uglavnom radove mlađih i (ili) neafirmisanih autora, kako onih iz Niša tako i iz svih delova tadašnje Jugoslavije pod uredničkom palicom Marka Stojanovića i Dejana Stoiljkovića. Magazin je svoje stranice ravnopravno ustupio stripu glavnog toka i alternativnom stripu, pri čemu je osnovno merilo za objavljivanje bio (i ostao) kvalitet, što je na strip sceni dočekano s odobravanjem, baš kao i činjenica da je magazin veći broj stranica posvećivao teorijskim tekstovima o domaćem i stranom stripu. U jesen 2001. godine pod etiketom Strip Pressinga izašao je strip album MAKS DEBRIS, ISPOVEST PRAVOG KRIVOTVORITELJA scenarista Đorđa Milosavljevića i Marka Stojanovića i crtača Tonija Radeva, donoseći za ove prostore netipičan strip likovno i scenaristički realizovan u najboljoj tradiciji francusko-belgjske škole groteske. Album je naišao na jednodušnu podršku kritike i čitalaca, što je rezultiralo pripremom za drugi album u seriji.

U rano proleće 2002. pojavio se drugi broj Strip Pressinga. Uređivačka politika je ostala ista, s tim što je mejnstrim dobio više prostora od alternativnog stripa, dok su propusti iz prethodnog broja ispravljeni. Veći i raznovrsniji dijapazon kvalitetnih autora mlade generacije dobio je priliku da pokaže svoje umeće, a svi aspekti strip svaralaštva postaju zastupljeni (serijali, strip table, strip kaiševi i ilustracije). U ovom periodu veliku popularnost dostiže mladi novosađanin Nebojša Pejić sa svojim serijalom urnebesnih adaptacija narodnih pesama o Marku Kraljeviću, serijal Pali Anđeo o domaćem vampiru Luki Vraniću (autorskom liku Dejana Vujića) koji mahom piše Marko Stojanović i na kome radi nekoliko različitih autora, i serijal Krakov, Krakov napisan od strane Đorđa Milosavljevića i Branimira Trošića i nacrtan od strane Tonija Radeva, Siniše Radovića, Milana Jovanovića i Eugena Slavika.

Treći broj Strip Pressinga, koji je izašao početkom 2003. označio je prekretnicu u životu magazina – list je prevashodno zahvaljujući novom tehničkom uredniku Vladimiru Vukašinoviću dobio prepoznatljiv, moderan i upečatljiv vizuelni imidž koji je i do danas zadržao, a ekipa saradnik počela je da se širi poznatim imenima iz sveta stripa, tipa u inostranstvu angažovanih autora Miroljuba Milutinovića Brade i Bojana Đukića. Četvrti broj, objavljen jula 2003. donosi još kvalitetnije stripove svetski poznatih autora (Siniša Radović, Dragan Bosnić, Milan Jovanović) uz već prepoznatljivo jezgro saradnika iz prethodnih brojeva koje je zadržano na okupu, kao i upliv strip autora iz inostranstva. U ovom broju gostuju stvaraoci iz Hrvatske i Velike Britanije, pa tako svoje radove u Srbiji prvi put prezentuju izvanredni Brajan Boland, Goran Sudžuka, Tihomir Tikulin Tico... Peti Strip Pressing pojavio se krajem zime 2005., nastavljajući sa praksom objavljivanja i autora sa prostora bivše Jugoslavije, i stalno uvećavajući krug svojih saradnika (Boris Lazić, Rajko Milošević Gera...).

Oktobra 2004. iz štampe izlazi POSTELJA OD GLOGA, strip album u kojem je učestvovalo petnaestak eminentnih strip autora okupljenih oko serijala Pali Anđeo. Album je doneo neke od starih epizoda uz obilje novih avantura Luke Vranića i gomile ilustracija i drugog propratnog materijala. Maja 2005. Objavljen je 6. broj Strip Pressinga, po subjektivnim procenama najbolji do sada, koji osim hrvatskih (već pomenuti Sudžuka, Frano Petruša, Dalibor Talajić) uključuje i radove makedonskih autora (Aleksandar Sotirovski), pri tom donoseći ono najkvalitetnije što domaća strip scena ima da ponudi....

Strip Pressing je u Srbiji prvi (i jedini) pružio šansu i objavio stripove kvalitetnih mladih strip crtača poput Jovan Ukropine, Nebojše Pejića, Milisava Bankovića, Darka Pajčina, Dejana Vujića, Tonija Fejzule, Dušana Cvetkovića, Tiberija Beke, Ljubomira Filipovića, Igora Stojanovića, Aleksandra Ljubića, Dejana Lazarevića... Veoma dobar glas uživaju veliki intervjui sa domaćim i stranim autorima (Toni Radev, Zoran Stoiljković Kiza, Ticijano Sklavi, Dejan Vujić, Majk Mijola, Boban Savić Geto, Miroljub Milotinović Brada, Brajan Boland, Goran Sudžuka, Endi Digl, Nebojša Pejić, Voren Elis, Mark Milar, Toni Fejzula...) te tekstualni prilozi o stripu koje potpisuju šarolika ekipa strip teoretičara, kao što su Dejan Kostić, Dejan Stoiljković, Bojan Đukić, Marko Stojanović, Rajko Radovanović, Vanja Mišković, Danijela Petković, Goran Stevanović... Strip Pressing, uz to što trenutno u Srbiji jedini objavljuje radove domaćih autora, populariše takođe i hrvatsku i makedonsku strip scenu, a u planu je i uključivanje brojnih grčkih autora i njihovih radova u naredne brojeve Strip Pressinga...

Marko Stojanović